Op. Dr. Tuğrul Türker

Esnek üreterorenoskopi, idrar yolundan ilerletilen ve ucu yönlendirilebilen ince bir optik cihazla böbrek içindeki taşlara ulaşılmasını sağlar. Cihazın bükülebilmesi, böbreğin ulaşılması güç bölgelerindeki taşlarda kullanım imkânı verir.

Taşa ulaşıldığında lazer enerjisiyle küçük parçalara ayrılır; parçalar sepet benzeri araçlarla alınabilir ya da kendiliğinden düşmesi beklenir. İşlem genellikle genel anestezi altında yapılır ve karın bölgesinde kesi bulunmaz.

Yöntem seçiminde taşın boyutu, sertliği ve yerleşimi belirleyicidir. İşlem sonrası geçici bir stent yerleştirilebilir. Çıkarılan taşın yapısının incelenmesi, tekrarı azaltacak önerilerin kişiye göre planlanmasına yardımcı olur.

İyi huylu prostat büyümesi idrar akımını zorlaştırdığında, ilaç tedavisi yetersiz kalırsa cerrahi gündeme gelir. Lazer yöntemleri bu cerrahilerin bir bölümünü oluşturur ve idrar yolundan uygulanır.

Holmiyum lazerle enükleasyonda, tıkanıklığa yol açan prostat dokusu kapsülünden ayrılarak bütün hâlinde çıkarılır ve mesane içinde parçalanarak alınır. Bu yaklaşım, prostatın belirgin biçimde büyüdüğü durumlarda değerlendirilir.

Karar yalnız prostatın hacmine göre verilmez; hastanın kanama eğilimi, kullandığı kan sulandırıcı ilaçlar, mesane işlevi ve eşlik eden hastalıklar da hesaba katılır. Ameliyat öncesi idrar kültürünün temiz olması, enfeksiyon riskini azaltmak açısından önemlidir.

Prostat biyopsisi, kanser şüphesinde tanıyı kesinleştiren işlemdir. İğnenin bağırsak duvarından geçtiği yöntemlerde enfeksiyon bilinen risklerdendir; bu nedenle koruyucu antibiyotik verilir.

Dikkat çeken bir konu, işlem öncesinde uzun süre antibiyotik kullanmış kişilerde bağırsak florasının değişmesi ve dirençli mikroorganizmaların öne çıkmasıdır. Bu durumda alışılmış koruyucu tedavi yeterli olmayabilir.

Bu nedenle biyopsi öncesinde son aylarda kullanılan antibiyotikler, geçirilmiş idrar yolu enfeksiyonları ve hastaneye yatış öyküsü sorgulanır. Gerektiğinde kültür alınarak koruyucu tedavi kişiye göre seçilir; işlem sonrası ateş ve titreme konusunda hasta bilgilendirilir.