Prof. Dr. Şüheda Özçakır

İnme sonrasında kaslarda artmış gerginlik, yani spastisite sık görülür. Kol ve bacakta hareketi kısıtlayabilir, ayak bileğinin yukarı kalkmasını engelleyerek yürümeyi güçleştirebilir.

Rehabilitasyonun temeli düzenli egzersiz ve germe programıdır. Eklem hareket açıklığının korunması, doğru pozisyonlama ve gerektiğinde ortez kullanımı ilk basamağı oluşturur.

Belirli kaslarda yoğunlaşan spastisitede botulinum toksin uygulaması değerlendirilebilir; uygulamanın ultrason ya da elektriksel yönlendirme ile hedef kasa yapılması isabeti artırır. Elektrik stimülasyonu ve egzersiz programının uygulama sonrası sürdürülmesi, elde edilen hareket kazancının korunması açısından önemlidir.

Karpal tünel sendromu, el bileğindeki dar kanaldan geçen median sinirin baskı altında kalmasıyla ortaya çıkar. En tipik yakınma, özellikle gece artan el uyuşması ve karıncalanmadır; kişi eli silkeleyerek rahatlama arar.

Zamanla başparmak dibindeki kaslarda güçsüzlük ve incelme görülebilir. Belirtiler tekrarlayan bilek hareketleri, gebelik, tiroid hastalığı ve şeker hastalığı gibi durumlarda daha sık ortaya çıkar.

Tanı öykü ve muayeneyle konur; elektronöromiyografi baskının derecesini gösterir ve tedavi seçimine yardımcı olur. Hafif olgularda gece ateli, etkinlik düzenlemesi ve egzersiz yeterli olabilir. İlerlemiş baskıda ya da güç kaybı varlığında cerrahi değerlendirilir.

Diz osteoartriti, eklem kıkırdağının zamanla yıpranmasıyla ortaya çıkar. Ağrı genellikle hareketle artar, merdiven inip çıkmayı ve uzun süre yürümeyi güçleştirir.

Tedavinin temelinde egzersiz vardır. Uyluk ön yüzündeki kasların güçlendirilmesi eklem üzerindeki yükü azaltır; eklem hareket açıklığı egzersizleri tutukluğu giderir. Fazla kilonun azaltılması diz üzerindeki yükü doğrudan hafifletir.

Ağrı yönetiminde sıcak-soğuk uygulamaları, elektroterapi yöntemleri ve gerektiğinde ilaç tedavisi kullanılır. Eklem içi enjeksiyonlar seçilmiş hastalarda değerlendirilir. Cerrahi, bu yaklaşımlara yanıt alınamayan ve günlük yaşamı belirgin biçimde kısıtlayan durumlarda gündeme gelir.