Prof. Dr. Ramazan Kahveci

Yüz ve çene bölgesi hem işlevi hem görünümü aynı anda taşır; buradaki onarımlar iki hedefi birlikte gözetir: çiğneme, konuşma ve göz kapağı hareketi gibi işlevlerin korunması ile yüz simetrisinin sürdürülmesi.

Doğuştan gelen yüz yarıkları, travmaya bağlı çene kırıkları ve çene kemiğinde yerleşen kistler bu başlığın sık görülen konularıdır. Tedavi planı görüntüleme bulgularına, hastanın yaşına ve bölgenin gelişimini tamamlayıp tamamlamadığına göre kurulur.

Onarımda hastanın kendi dokusundan alınan greftler ve bölgesel flepler kullanılabilir. Hangi yöntemin uygun olduğu defektin büyüklüğüne ve çevre dokunun durumuna göre değerlendirilir.

Uzun süre kapanmayan yaralar tek başına bir cilt sorunu değildir; altta yatan dolaşım bozukluğu, şeker hastalığı, bası ve enfeksiyon iyileşmeyi belirler. Bu nedenle kronik yara tedavisi birlikte çalışan bir ekibin işidir.

Değerlendirmede önce yaranın nedeni araştırılır: bası yarasında basıncın kaldırılması, diyabetik ayak yarasında kan şekeri düzeni ve dolaşımın incelenmesi ilk basamaktır. Ölü dokunun temizlenmesi, uygun örtü seçimi ve gerektiğinde negatif basınçlı yara tedavisi süreci destekler.

Yara kendiliğinden kapanmayacak genişlikteyse greft veya flep ile cerrahi kapama planlanır. Yöntem seçimi yaranın yerine ve derinliğine göre yapılır.

Deri tümörlerinin büyük bölümü güneşe açık bölgelerde, özellikle yüzde görülür. Bazal hücreli kanser en sık rastlanan türdür ve genellikle yavaş büyür; malign melanom ise daha farklı bir seyir gösterdiği için değerlendirmesi ayrı yapılır.

Tanı çoğunlukla lezyondan alınan örneğin patolojik incelemesiyle konur. Cerrahi tedavide tümör, çevresinde bir güvenlik sınırı bırakılarak çıkarılır; sınırın genişliği tümörün türüne ve yerleşimine göre belirlenir.

Yüz gibi doku yedeğinin sınırlı olduğu bölgelerde çıkarılan alanın kapatılması ayrı bir planlama gerektirir. Burada bölgesel flepler ve deri greftleri kullanılır; amaç hem tümörün tam çıkarılması hem de bölgenin doğal görünümünün korunmasıdır.