Op. Dr. Ömer Aydın

Prostatın iyi huylu büyümesi, ilerleyen yaşla birlikte sık görülen bir durumdur. Şikayetler genellikle idrara sık çıkma, gece kalkma, idrar akımının zayıflaması ve mesanenin tam boşalmadığı hissiyle ortaya çıkar.

Değerlendirmede önce şikayetlerin şiddeti sorgulanır; idrar tetkiki, ultrason ve gerektiğinde idrar akım hızı ölçümü yapılır. Prostat kanserini dışlamak için muayene ve kan tetkiki de istenir.

Hafif şikayetlerde izlem ve yaşam düzeni önerileri yeterli olabilir. Şikayetler günlük yaşamı etkiliyorsa ilaç tedavisi başlanır. İlaca yanıt alınamayan, tekrarlayan enfeksiyon, mesane taşı, idrar yapamama ya da böbrek işlevlerinin etkilenmesi durumunda cerrahi gündeme gelir.

HoLEP, holmiyum lazer kullanılarak büyümüş prostat dokusunun kapsülünden ayrılıp bütün hâlinde çıkarılmasını tanımlar. İşlem idrar yolundan yapılır; karın bölgesinde kesi bulunmaz.

Klasik endoskopik yöntemde doku parça parça kazınırken, bu yöntemde tıkanıklığa yol açan doku katman olarak ayrılır. Bu nedenle özellikle prostatın belirgin biçimde büyüdüğü durumlarda değerlendirilir.

Yöntem seçimi prostatın hacmine, hastanın kanama riskine, kullandığı kan sulandırıcı ilaçlara ve eşlik eden hastalıklara göre yapılır. Ameliyat öncesinde idrar kültürü, kan tetkikleri ve görüntüleme ile hazırlık tamamlanır; beklenen yarar ve olası yan etkiler hastayla ayrıntılı konuşulur.

Mesanenin iç yüzeyini döşeyen doku, uzun süreli tahriş karşısında yapı değiştirebilir. Skuamöz metaplazi bu değişikliklerden biridir ve genellikle kronik iltihap, taş ya da uzun süreli sonda kullanımı gibi durumlarla birlikte görülür.

Bu tür bulgular çoğu zaman sistoskopi sırasında fark edilir ve alınan örneğin patolojik incelemesiyle tanımlanır. Her metaplazi kötü huylu bir sürece dönüşmez; ancak bir bölümü izlem gerektirir.

Karar; bulgunun türüne, yaygınlığına ve altta yatan tahriş nedeninin giderilip giderilemediğine göre verilir. İzlemde idrar tetkiki, görüntüleme ve gerektiğinde sistoskopi planlanır. Sigaranın bırakılması bu süreçte öne çıkan önerilerdendir.