Doç. Dr. Mehmet Bayrak

Kadın üreme organlarını ilgilendiren kanserlerde tedavi, hastalığın türüne ve yaygınlığına göre planlanır. Rahim, rahim ağzı ve yumurtalık kanserlerinde cerrahi çoğu zaman tedavinin temel basamağıdır.

Ameliyatın kapsamı yalnız tümörün çıkarılmasıyla sınırlı olmayabilir; hastalığın yayılımını belirlemek için lenf düğümlerinin değerlendirilmesi de gerekebilir. Bu bilgi, ameliyat sonrası ek tedavi gerekip gerekmediğini belirler.

Günümüzde uygun seçilmiş hastalarda kapalı yöntemler kullanılabilmektedir. Yöntem seçiminde tümörün türü, boyutu, evresi ve hastanın genel durumu birlikte değerlendirilir; karar konsey görüşü alınarak verilir.

Rahim ağzı kanseri, düzenli tarama ile erken dönemde saptanabilen kanserlerden biridir. Tarama, hastalık ortaya çıkmadan önceki hücresel değişiklikleri yakalamayı hedefler.

Taramada rahim ağzından alınan hücre örneğinin incelenmesi ve gerekli görüldüğünde virüs testi kullanılır. Sonuçta bir sapma saptanırsa doğrudan tedaviye geçilmez; kolposkopi adı verilen ayrıntılı muayene ve gerekiyorsa biyopsi planlanır.

Taramanın hangi yaşta başlayacağı ve hangi aralıkla tekrarlanacağı kişiye göre belirlenir. Aşılama da korunmanın bir parçasıdır; uygunluk yaş ve önceki değerlendirmeler gözden geçirilerek konuşulur.

Laparoskopik ve robotik yöntemlerde ameliyat, karın duvarındaki birkaç küçük kesiden yerleştirilen kamera ve aletlerle yapılır. Görüntü büyütülmüş olduğu için ince yapılar daha ayrıntılı görülebilir.

Bu yöntemler jinekolojide miyom, yumurtalık kistleri, endometriozis ve uygun seçilmiş onkolojik girişimlerde kullanılır. Her hastaya uygun olmayabilir; daha önce geçirilmiş karın ameliyatları, yapışıklıklar, kitlenin boyutu ve hastanın anestezi dayanıklılığı kararı etkiler.

Ameliyat kapalı başlayıp gerekli görüldüğünde açık yönteme geçilebilir; bu bir aksaklık değil, güvenlik gereği alınan bir karardır ve öncesinde hastayla konuşulur.