Uzm. Dr. Filiz Gözeten Yetiker

Erişkin yaşta ortaya çıkan ilk nöbet, altta yatan bir nedenin işareti olabileceği için ayrıntılı değerlendirme gerektirir. İlk adım olayın gerçekten nöbet olup olmadığını belirlemektir; bayılma ve bazı uyku olayları benzer görünebilir.

Değerlendirmede olayı gören kişilerin anlatımı büyük değer taşır: başlangıç biçimi, süresi, kasılmanın niteliği ve sonrasındaki dalgınlık kaydedilir. Kan tetkikleri, EEG ve beyin görüntülemesi planlanır.

Tedaviye her ilk nöbette başlanmaz. Karar; nöbetin tipi, EEG ve görüntüleme bulguları ile tekrar riski birlikte değerlendirilerek verilir. Bu süreçte araç kullanımı ve iş güvenliği konularında bilgilendirme yapılır.

EEG, beynin elektriksel etkinliğinin kafa derisine yerleştirilen elektrotlarla kaydedilmesidir. Ağrısız bir incelemedir ve özellikle epilepsi değerlendirmesinde kullanılır.

Kayıt sırasında görülen bazı değişiklikler nöbet eğilimini destekler ve nöbetin hangi tipte olduğunu ayırt etmeye yardımcı olur. Bu bilgi tedavi seçimini doğrudan etkiler.

Normal bir EEG epilepsi olmadığını kanıtlamaz; çünkü kayıt yalnız o kısa süreyi yansıtır. Bu nedenle gerektiğinde uykusuz çekim ya da uzun süreli izlem planlanır. Sonuç her zaman öykü ve muayene bulgularıyla birlikte yorumlanır.

İnme, beynin bir bölgesine giden kan akımının kesilmesi ya da kanama olmasıyla ortaya çıkar. Belirtiler genellikle aniden başlar: yüzün bir yanında kayma, kolda ya da bacakta güçsüzlük, konuşmada bozulma, görme kaybı ve dengesizlik en sık görülenlerdir.

Bu belirtilerde vakit kaybetmeden en yakın acil servise başvurulmalıdır. Belirtilerin başladığı saatin bilinmesi, uygulanabilecek tedavilerin belirlenmesinde belirleyicidir.

Belirtiler kısa sürede kendiliğinden geçse bile değerlendirme gerekir; geçici tablolar yakın dönemde gerçek bir inmenin habercisi olabilir. İzlemde tansiyon, kan şekeri, kan yağları ve kalp ritmi ayrıca gözden geçirilir.