Doç. Dr. Feyza Bayram

Gebeliğin ikinci yarısında ortaya çıkan tansiyon yüksekliği, idrarda protein çıkışı ya da organ işlevlerini etkileyen bulgularla birlikte olduğunda preeklampsi olarak tanımlanır. Anne ve bebek sağlığını ilgilendirdiği için yakından izlenir.

Baş ağrısı, görme bulanıklığı, karnın üst bölümünde ağrı, ani şişlik ve idrar miktarında azalma dikkat edilmesi gereken bulgulardır. Bu belirtiler varsa gecikmeden başvurulmalıdır.

İzlemde tansiyon ölçümü, idrar ve kan tetkikleri ile bebeğin gelişimini ve kan akımını değerlendiren ultrason incelemeleri kullanılır. Doğumun zamanı ve biçimi, gebelik haftası ile bulguların şiddetine göre belirlenir.

Gebelik boyunca yapılan ultrason incelemelerinin her birinin ayrı bir amacı vardır. İlk incelemede gebeliğin yeri, canlılığı ve haftası belirlenir; çoğul gebelik varlığı bu dönemde saptanır.

On bir ile on dört haftalar arasında yapılan değerlendirmede ense kalınlığı ölçülür ve bazı riskler açısından tarama yapılır. Ayrıntılı inceleme genellikle on sekiz ile yirmi iki haftalar arasında yapılır; bebeğin organları sırayla değerlendirilir.

İlerleyen haftalarda gelişim takibi, sıvı miktarı ve bebeğin duruşu incelenir; gerektiğinde damar kan akımı ölçülür. Ultrason her sorunu göstermez; bu nedenle sonuçlar muayene bulguları ve laboratuvar tetkikleriyle birlikte yorumlanır.

Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerde değerlendirme her iki tarafı birlikte kapsar. Kadında yumurtlama düzeni, rahim ve tüplerin durumu; erkekte sperm incelemesi ilk basamağı oluşturur.

Değerlendirme sonucunda bazı çiftlerde yumurtlamayı düzenleyen tedavi ve aşılama yeterli olurken, bazılarında tüp bebek yöntemi gündeme gelir. Seçim; sorunun kaynağına, kadının yaşına ve süreye göre yapılır.

Süreç yumurtalıkların uyarılması, yumurtaların toplanması, döllenme ve embriyo transferi aşamalarından oluşur. Her aşamada izlem ultrason ve hormon ölçümleriyle sürdürülür. Beklenti yönetimi sürecin bir parçasıdır; sonuçlar kişiden kişiye değişir ve tedavi birden çok denemeyi gerektirebilir.