Uzm. Dr. Elif Aksakallı

Bel ağrısı çok sık görülür ve büyük bölümü ciddi bir hastalığa bağlı değildir. Yine de ağrının nedenini ayırmak tedavinin yönünü belirler: kas kaynaklı bir zorlanma ile sinir kökü basısına bağlı bir ağrı farklı yaklaşımlar gerektirir.

Değerlendirmede öykü ve muayene önceliklidir. Bacağa yayılan ağrı, güç kaybı veya his değişikliği gibi bulgular varsa görüntüleme incelemesi planlanır; bu bulgular yoksa erken görüntüleme çoğu zaman gerekmez.

Tedavide amaç ağrıyı azaltırken hareketi korumaktır. Egzersiz programı, fizik tedavi uygulamaları ve gerektiğinde ilaç tedavisi birlikte kullanılır. Uzun süreli yatak istirahati bugün önerilmez; kişinin günlük yaşamına kademeli dönüşü sürecin parçasıdır.

İnme sonrasında kol, bacak ve konuşma işlevleri farklı derecelerde etkilenebilir. Rehabilitasyonun amacı, kalan işlevi geliştirmek ve kişinin günlük yaşamdaki bağımsızlığını artırmaktır.

Program kişiye göre hazırlanır: kas gücü, denge, yürüme, el becerileri ve günlük yaşam aktiviteleri ayrı ayrı değerlendirilir. Erken dönemde eklem hareketliliğinin korunması ve pozisyonlama önem taşır; ilerleyen dönemde hareket öğrenmeye yönelik çalışmalar öne çıkar.

Süreç ekip işidir; fizyoterapist, uğraşı terapisti ve gerektiğinde konuşma terapisti birlikte çalışır. İyileşmenin hızı kişiden kişiye değişir; hedefler düzenli aralıklarla yeniden değerlendirilir.

Skolyoz, omurganın yandan bakıldığında yana doğru eğrilmesidir. Özellikle büyüme çağında fark edilir ve eğriliğin derecesi ile büyümenin ne kadar sürdüğü tedavi kararını belirleyen iki temel etkendir.

Değerlendirmede muayeneye ek olarak omurga grafisi kullanılır; eğrilik açısı ölçülür ve büyüme durumu değerlendirilir. Küçük açılı eğrilikler çoğunlukla düzenli aralıklarla izlenir, bu dönemde egzersiz programı omurga çevresindeki kasların desteklenmesine yardımcı olur.

Büyüme devam ederken açının ilerlediği durumlarda korse tedavisi gündeme gelebilir. İleri açılı eğriliklerde cerrahi değerlendirme gerekir. Karar, tek bir ölçüme değil zaman içindeki değişime bakılarak verilir.