Op. Dr. Cem Hızlı

Sinüzit, burun çevresindeki hava boşluklarını döşeyen dokunun iltihaplanmasıdır. Şikayetler on iki haftadan uzun sürdüğünde kronik sinüzitten söz edilir; burun tıkanıklığı, geniz akıntısı, yüzde basınç hissi ve koku azalması sık görülen bulgulardır.

Değerlendirmede şikayetlerin süresi ve seyri sorgulanır. Burun içi endoskopik olarak incelenir; polip, septum eğriliği ya da akıntı aranır. Gerektiğinde tomografi ile sinüslerin havalanması değerlendirilir.

Altta yatan etkenler ayrıca araştırılır: alerji, geniz eti, diş kaynaklı iltihaplar ve bağışıklık sorunları tabloyu sürdürebilir. Tedavi bu nedenler ele alınarak planlanır; yalnız belirtiye yönelik yaklaşımlar kalıcı sonuç vermez.

Burun tıkanıklığı tek bir hastalığın belirtisi değildir; farklı nedenler benzer şikayete yol açar. En sık görülenler arasında burun içi orta bölmenin eğriliği, alerjik nezle, burun eti büyümesi, polipler, geniz eti ve kronik sinüzit yer alır.

Ayrım için tıkanıklığın tek mi iki taraflı mı olduğu, mevsimle değişip değişmediği, akıntının niteliği ve koku alma sorgulanır. Burun içi endoskopik muayene bu ayrımın temelini oluşturur.

Tedavi nedene göre değişir. Alerji kaynaklı tabloda ilaç tedavisi ve tetikleyicilerden korunma öne çıkarken, yapısal bir eğrilik varsa cerrahi gündeme gelebilir. Bir kişide birden fazla neden bulunabilir; plan tek bir bulguya değil bütüne bakılarak kurulur.

Sinüzitte ilk yaklaşım genellikle ilaç tedavisidir. Burun içi kortikosteroidli spreyler, tuzlu su ile yıkama ve gerektiğinde antibiyotik kullanılır; alerji varsa ona yönelik tedavi eklenir. Bu yaklaşımın etkisini görebilmek için belirli bir süre düzenli kullanım gerekir.

Cerrahi, ilaç tedavisine yeterli yanıt alınamayan, sık tekrarlayan ya da yapısal bir engelin eşlik ettiği durumlarda gündeme gelir. Endoskopik yöntemlerle sinüs ağızlarının havalanması ve akıntının boşalması sağlanır.

Cerrahi tek başına kalıcı çözüm değildir; ameliyat sonrasında da burun bakımı, yıkama ve gerektiğinde ilaç tedavisi sürdürülür. Alerji gibi bir etken varsa izlem uzun soluklu planlanır.