Op. Dr. Bülent Aymelek

Burun ameliyatları iki ayrı ihtiyacı karşılayabilir: nefes almayı zorlaştıran yapısal sorunun düzeltilmesi ve burnun dış görünümünün yeniden şekillendirilmesi. Septorinoplasti bu iki hedefin aynı ameliyatta ele alınmasıdır.

Burun içindeki bölmenin eğriliği, burun eti büyümesi ve burun sırtındaki yapısal farklılıklar birlikte değerlendirilir. Yalnız görünüme odaklanan bir planlama, nefes yolunu daraltabileceği için değerlendirme her zaman işlevle birlikte yapılır.

Planlama sırasında muayeneye ek olarak endoskopik inceleme ve gerektiğinde görüntüleme kullanılır. Ameliyat sonrası ilk haftalarda şişlik beklenen bir durumdur; burnun son hâlini alması aylar süren bir süreçtir.

Sinüzit, burun çevresindeki hava boşluklarının iltihaplanmasıdır. Kısa süreli olanların büyük bölümü ilaç tedavisi ve burun yıkama gibi destekleyici yöntemlerle geriler; her sinüzit cerrahi gerektirmez.

Şikâyetler üç aydan uzun sürüyor, sık tekrarlıyor veya ilaç tedavisine yanıt vermiyorsa ileri değerlendirme yapılır. Bu aşamada endoskopik burun muayenesi ve bilgisayarlı tomografi ile sinüs ağızlarının açıklığı incelenir.

Cerrahi gerektiğinde fonksiyonel endoskopik sinüs cerrahisi kullanılır. Bu yöntemde burun deliklerinden girilerek tıkalı sinüs ağızları açılır; amaç sinüsün doğal havalanmasını ve boşalmasını yeniden sağlamaktır. Yüzde kesi yapılmaz.

Geniz eti, burnun arka bölümünde yer alan ve çocukluk çağında doğal olarak bulunan lenfoid dokudur. Belirli bir boyuta kadar sorun oluşturmaz; büyüdüğünde ise hava yolunu daraltarak yakınmalara yol açabilir.

Sık görülen belirtiler burundan nefes alamama, ağız açık uyuma, horlama ve uykuda solunum duraklamalarıdır. Tekrarlayan orta kulak iltihabı ve kulakta sıvı birikmesi de eşlik edebilir; bu durum işitmeyi etkileyebilir.

Değerlendirmede muayene, endoskopik inceleme ve gerektiğinde grafi kullanılır. Cerrahi kararı yalnız dokunun büyüklüğüne değil, yakınmaların çocuğun uykusunu, işitmesini ve gelişimini ne ölçüde etkilediğine bakılarak verilir.