Doç. Dr. Adnan Orhan

Pelvik taban, mesane, rahim ve bağırsağı destekleyen kas ve bağ dokusu yapısıdır. Doğum, yaş, menopoz, fazla kilo, kronik kabızlık ve öksürük bu desteği zayıflatabilir.

Sonuçta iki tablo öne çıkar: öksürme, hapşırma ya da zorlanmayla idrar kaçırma ve organların aşağı doğru sarkması. İkisi bir arada da bulunabilir. Yakınmalar günlük yaşamı ve sosyal etkinlikleri kısıtlayabildiği için sorgulanmaları önemlidir.

Değerlendirmede muayene, idrar tetkiki ve gerektiğinde ürodinami kullanılır. Tedavi her zaman cerrahi değildir; pelvik taban egzersizleri, kilo kontrolü, kabızlığın giderilmesi ve pesser gibi destek yöntemleri ilk seçenekler arasındadır. Cerrahi, yakınmanın türüne göre planlanır.

Ürodinami, mesanenin dolma ve boşalma sırasındaki davranışını ölçen bir incelemedir. İnce kateterlerle mesane içi basınç kaydedilirken mesane kontrollü biçimde doldurulur.

Amaç, idrar kaçırmanın türünü ayırt etmektir. Zorlanmayla ortaya çıkan kaçırma ile ani sıkışma hissiyle olan kaçırmanın tedavileri farklıdır; bu ayrım yapılmadan seçilen tedavi beklenen katkıyı sağlamayabilir.

İnceleme her hastada gerekmez. Genellikle yakınmalar birbirine karışıyorsa, önceki tedaviden yanıt alınamamışsa ya da cerrahi planlanıyorsa istenir. İşlem öncesinde idrar kültürünün temiz olması beklenir; sonrasında kısa süreli yanma hissi olabilir.

Miyomlar rahim kasından kaynaklanan iyi huylu kitlelerdir; endometriozis ise rahim iç zarına benzer dokunun rahim dışında yerleşmesidir. İkisi de ağrı, adet düzensizliği ve çocuk sahibi olmakta güçlük nedeni olabilir.

Her miyom ameliyat gerektirmez. Karar; kitlenin boyutu, yerleşimi, yakınmaların şiddeti ve gebelik planı birlikte değerlendirilerek verilir. Endometrioziste de tedavi ilaçla başlayabilir.

Cerrahi gerektiğinde kapalı yöntemler uygun seçilmiş hastalarda kullanılır; karın duvarındaki küçük kesilerden girilir ve büyütülmüş görüntü altında çalışılır. Yapışıklıkların yaygın olduğu ya da kitlenin büyük olduğu durumlarda açık yönteme geçilebilir; bu olasılık öncesinde konuşulur.